Piły do drewna - wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

 

Piła stanowi wyjątkowo uniwersalne narzędzie, o którego zaletach wiedzieli już starożytni Grecy. W odróżnieniu do pilarki korzysta się z niej wyłącznie siłą własnych mięśni. Z pomocą ręcznej piły można wykonywać prace budowlane lub ogrodowe, a więc ciąć drewno, plastik i metal. Stanowi również podstawowe wyposażenie każdego majsterkowicza! Jakie zatem są jej podstawowe rodzaje oraz na co zwrócić uwagę podczas jej zakupu?

pila do drewna pomnik

Na co zwrócić uwagę przed zakupem piły?

Obecnie na rynku możemy znaleźć wiele różnych rodzajów tego akcesorium. Wybór może przyprawić o zawroty głowy każdego, kto nie jestem w tym temacie ekspertem. Przed zakupem piły należy zastanowić się przede wszystkim nad tym, do czego będzie nam ona potrzebna. Z jakim materiałem najczęściej będziemy się zmagać i jaka będzie częstotliwość pracy. Każdy typ charakteryzuje się inną specyfiką i jest przeznaczony do obróbki różnych przedmiotów. Częścią wspólną zdecydowanie jest obecność brzeszczotu oraz uchwytu i to modyfikacje tych elementów będą rozróżniać poszczególne modele.

 

Rodzaje pił do drewna

Najbardziej uniwersalną i najtańszą jest piła ogólnego użytku. Z jej pomocą uda się przeciąć nie tylko drewno, ale również inne materiały. Korzystny stosunek ceny do jakości sprawia, że jest jedną z częściej wybieranych pozycji przez osoby bez sprecyzowanych potrzeb.

 

Nieco bardziej specjalistyczna jest piła włośnicowa tzw. włosowa. Cechuje ją bardzo cienki brzeszczot, który może być również wzmocniony, co ułatwia wycinanie wyjątkowo precyzyjnych wzorów. Włośnicę najczęściej wykorzystują stolarze-artyści tworzący swoiste dzieła sztuki. Dodatkowa obecność prowadnicy umożliwia staranną pracę nawet w cienkich deseczkach, fornirach czy sklejkach.

pila do drewna platnica

Płatnica jest stosowana podczas precyzyjnych cięć wzdłuż włókien, najczęściej w drewnie. Jest stosunkowo uniwersalna, choć praca w kierunku poprzecznym może wywołać postrzępiony rzaz, a to nie zawsze będzie on pożądanym efektem. Inną mechaniką charakteryzuje się natomiast grzbietnica. Przeciwnie do piły płatnicowej nie będzie używana do cięć wzdłuż. Jest ultraprecyzyjna i nadaje się nawet do wycinania bardzo małych elementów, ale prawdopodobnie nie poradzi sobie z większym zagłębieniem. Brzeszczot piły grzbietnicy jest zawsze wzmocniony, co stabilizuje jej ruch.

pila do drewna grzbietnia

Sprzęt, który zamiast standardowego uchwytu ma kabłąk jest nazywany piłą kabłąkową. Bez trudu upora się z głębokim cięciem, a ze względu na swoją uniwersalność można z niej skorzystać pracując nie tylko z drewnem, ale również metalem. Osobną grupę pił stanowią japońskie. Wyróżniają się odmienną budową i mechaniką ruchu. Geneza ich powstania nie jest do końca jasna, ale uznaje się, że japońscy stolarze, pielęgnując drewno w pozycji siedzącej, potrzebowali cienkiego i lekkiego ostrza o cienkim rzazie. Dodatkowym atutem było wówczas cięcie podczas ruchu pociągania, a nie pchania.

pila do drewna kablakowa

Czy geometria ostrza i rodzaje uzębienia piły wpływają na cięcie?

Bezsprzecznie najważniejszym elementem piły jest brzeszczot. To właśnie na nim umieszczone są zęby, które umożliwiają cięcie. Niekiedy mogą one być hartowane czy wzmacniane zewnętrznymi elementami, które mają na celu zapobiegnięcie lub zredukowanie ich ścierania. W zależności od materiału, który podlega obróbce, zaleca się, aby zęby piły miały konkretny kształt. Mogą być klinowate, łukowate, a nawet kwadratowe w przypadku cięcia kamienia! Nie bez wpływu na jakość cięcia ma również wielkość zęba brzeszczotu. Określano jest zwyczajowo jako ilość zębów na cal długości brzeszczotu. Tak więc piła z uzębieniem 10 TPI będzie miała 10 zębów na długości ok. 2,5 cm (1"). 

 

Piłka do drewna ma najczęściej zęby zamiennie rozchylone na boki. Rozwartość gwarantuje ułatwioną pracę i rzaz wyraźnie większy od szerokości brzeszczotu. W ten sposób wyglądają między innymi piły płatnice do cięć wzdłużnych. W przeciwieństwie do tych specjalizujących się w poprzecznych, które mają wyraźnie mniejsze zęby. Grzbietnice mają zęby pochylone do przodu. Dzięki temu temu tną podczas ruchu piły od siebie, a podczas powrotu oczyszczają rzaz i usuwają wióry.

Kształt, a więc geometria ostrza również ma duży wpływ na jakość i szybkość cięcia. Na przykład piły Stanley z zębami JetCut, charakteryzuje się aż trzema szlifowanymi krawędziami tnącymi co umożliwia szybkie i dokładne cięcie przy mniejszym wysiłku włożonym w pracę. Cięcie odbywa się trzykrotnie szybciej niż w porównaniu do pił tradycyjnych, a jakość powierzchni cięcia jest gładka i równa.

pila stanley jetcut zeby

Drewno mokre i drewno suche - czym ciąć?

Powierzchnia przeciętego piłką do drewna materiału nie jest gładka. Po bokach zostają pewnego rodzaju poprzeczne włoski, które utrudniają pracę poprzez zwiększenie oporu. Wilgotność powoduje, że są one dłuższe. W przypadku pracy z mokrym drewnem należy zatem zadbać o dużą ostrość ząbków i ich szerokie rozwarcie. Zapobiegnie to zakleszczeniu się akcesorium oraz ułatwi cięcie.

pila do mokrego drewna

Istotnym kryterium podczas wyboru piły pod kątem wilgotności materiału jest współczynnik TPI. Oznacza on ilość zębów w konkretnym odcinku brzeszczotu, w tym przypadku na cal. Im większa wartość TPI, tym gładsze cięcie. W przypadku pracy z mokrym drewnem doskonale sprawdzi się sprzęt o wskaźniku na poziomie 2-5, natomiast uniwersalne działania z suchym materiałem oscylują w okolicach 10. Większe wartości wymagane są przy precyzyjnych pracach modelarskich. Ogólnie, im grubszy ząb (mniejsza wartość TPI) tym cięcie jest szybsze, niestety kosztem dokładności - jakości ciętej powierzchni. 

 

Piła do drewna stanowi elementarne wyposażenie właścicieli ogrodów lub majsterkowiczów. Ze względu na dużą dostępność wybór odpowiedniej nie jest najłatwiejszy. Aby go sobie uprościć, wystarczy jedynie zapoznać się ze specyfiką każdego rodzaju, a także ustalić, do jakich prac nam się przyda. Wówczas na pewno uda się znaleźć odpowiedni model!

 

Zdjęcia: źródło https://pixabay.com